| Oorspronkelijke titel |
|
Die Fledermaus |
| Nederlandse titel |
|
De vleermuis |
| Componist |
|
Johann Strauss Jr. |
| Tekstdichter |
|
Karl Haffner
en Richard Genée |
| Vertaling |
|
Gerard
Knoppers |
| Genre |
|
Operette in drie bedrijven. |
| Première |
|
5 april 1874,
Theater an der Wien, Wenen. |
| Tijd van handeling |
|
1870 à 1900. |
| Plaats van handeling |
|
- Huiskamer
- Balzaal
- Kantoor van de gevangenisdirecteur
|
| Belangrijkste rollen |
|
| Von Eisenstein |
tenor of hoge bariton |
| Rosalinde |
sopraan |
| Frank |
bas-bariton |
| Orlofsky |
mezzo (travestie) |
| Alfred |
tenor |
| Falke |
bariton |
| Adele |
coloratuursoubrette |
| Frosch |
spreekrol (komisch) |
|
| Kooraandeel |
|
Het koor
treedt vooral op in het tweede bedrijf, op het bal van Orlofsky. Verder komt
het koor nog op in de finale van het derde bedrijf. Het eerste bedrijf wordt
uitsluitend door de solisten gespeeld. Het kooraandeel is dus niet groot,
maar wat het koor te zingen heeft is wel heel prachtig. Koorinlassen
in de tweede finale zijn goed mogelijk. |
| Orkestbezetting |
|
2 fluit, 2
hobo, 2 klarinet, 2 fagot, 4 hoorn, 2 trompet, 3 trombone, harp, pauken,
slagwerk en strijkers. |
| Bijzondere eisen |
|
Een goed
orkest is van groot belang. Verder worden aan Rosalinde (de csardas!) en
Adele (coloraturen!) hoge vocale eisen gesteld. |
| Partituur en
orkestmateriaal |
|
Leverbaar. |
| Moeilijkheidsgraad |
|
Voor het koor
is het stuk niet moeilijk, wel voor de solisten. |
| Duur |
|
Drie bedrijven, totale duur: ongeveer. 2½
uur. |
| Muziek |
|
De muziek van Die Fledermaus is door rijkdom aan
melodie en harmonie ongeëvenaard in het operetterepertoire. Men noemt het
stuk wel de koningin van de operette. Wereldberoemd zijn de
ouverture, de eerste finale (Trinke, Liebchen), de csardas van
Rosalinde, de twee aria's van Adele (Mein Herr Marquis en Spiel
ich die Unschuld vom Lande), het ensemble Brüderlein und
Schwesterlein en de chamgpagnefinale van het tweede bedrijf. Muzikaal
een meesterwerk. |
| Verhaal |
|
De heer Von Eisenstein moet wegens
belediging van een politieagent een gevangenisstraf ondergaan. Zijn
vriend, Mr. Falke, haalt hem over eerst mee te gaan naar een bal bij een
Russische prins. Als ze weg zijn, krijgt mevrouw Rosalinde von Eisenstein
bezoek van een zekere Alfred, een vroegere minnaar. Intussen heeft de
gevangenisdirecteur besloten de heer Von Eisenstein zelf te gaan ophalen.
Hij treft Rosalinde aan met Alfred en neemt aan dat hij de heer Von
Eisenstein is. Alfred wil Rosalinde niet compromitteren en gaat mee naar de
gevangenis. Op het feest bij de Russische prins ontmoeten alle hoofdpersonen
elkaar: Rosalinde verkleed als een Hongaarse gravin, het dienstmeisje van de
Eisensteins, Adele, in een japon van haar mevrouw, de gevangenisdirecteur
als chevalier Du Chagrin en Von Eisenstein als markies De Renard. Dit alles is
aldus gearrangeerd door Mr. Falke, om wraak te nemen op Von Eisenstein, die
hem een keer na een gemaskerd bal in vleermuiskostuum heeft achtergelaten in
een openbaar park. In het derde bedrijf krijgt Von Eisenstein een geweldige
woedeuitbarsting als hij erachter komt dat zijn vrouw rendez-vous aan Alfred
heeft gegeven. Maar hij heeft weinig meer in te brengen als zij hem zijn
horloge voor de neus houdt dat de "Hongaarse
gravin" hem heeft ontfutseld. Het hoogst amusante gegeven is ontleend aan een
toneelstuk van Meilhac en Halévy, de librettisten van Offenbach, getiteld Le
réveillon (Het nachtelijk souper). |
| Kostumering |
|
Koor:
balgasten, bedienden |
| |
|
|