| Oorspronkelijke titel |
|
La Grande-Duchesse de Gérolstein |
| Nederlandse titel |
|
De Groothertogin van Gerolstein |
| Componist |
|
Jacques Offenbach (1819 - 1880) |
| Tekstdichter |
|
Henri Meilhac en Ludovic Halévy |
| Vertaling |
|
Joop C.G. Fransen |
| Genre |
|
Opéra-bouffe in drie bedrijven |
| Première |
|
12 april 1867, Théâtre des Variétés, Parijs. |
| Tijd van handeling |
|
Het stuk speelt omstreeks 1720. |
| Plaats van handeling |
|
- In een legerkamp.
- Aan het hof van de groothertogin.
- In de bruidskamer
- In een legerkamp.
|
| Belangrijkste rollen |
|
| Groothertogin |
(mezzo)sopraan |
| Wanda |
sopraan |
| Fritz |
tenor |
| Prins Paul |
tenor |
| Baron Pück |
tenor |
| Generaal Bumm |
bas |
|
| Kooraandeel |
|
Veel koor. |
| Orkestbezetting |
|
2 fluit, 1 hobo, 2 klarinet, 1 fagot, 2
hoorn, 2 trompet, 1 trombone, pauken/ slagwerk, strijkers |
| Bijzondere eisen |
|
Op het toneel:
een fanfareorkest en een trommelkorps |
| Partituur en
orkestmateriaal |
|
Leverbaar. |
| Moeilijkheidsgraad |
|
Niet moeilijk. |
| Duur |
|
Drie bedrijven, totale duur: ongeveer. 2½
uur. |
| Muziek |
|
Het stuk is een cynische parodie op de Duitse
"Kleinstaaterei". De hoofdrol, destijds gecreëerd voor de mezzo Hortense
Schneider, vereist een echte comédienne. Hilarisch zijn de complotscène en
de huwelijksnacht-met-hindernissen. Ontroerend is de liefdesverklaring van
de groothertogin: "Dites-lui..." ("Zegt u hem..."). Het werk heeft destijds
een enorm succes geoogst en wordt nog altijd beschouwd als een van de beste
stukken van Offenbach. |
| Verhaal |
|
Het piepkleine groothertogdom Gerolstein wordt geregeerd door
generaal Bumm en baron Pück. De groothertogin zelf was totnutoe nog te jong
om zich met staatszaken bezig te houden. Maar plotseling geeft zij de wens
te kennen persoonlijk het leger te inspecteren. Bumm en Pück kunnen het haar
niet uit het hoofd praten. Tijdens de inspectie wordt zij verliefd op Fritz,
gewoon soldaat. Bij een zitting van de krijgsraad waagt Fritz het kritiek
uit te oefenen op het krijgsplan van generaal Bumm. Baron Pück wijst erop
dat Fritz als gewoon soldaat geen spreekrecht heeft. Hierop verheft de
groothertogin soldaat Fritz in de adelstand en bevordert hem tot
legeraanvoerder. Fritz weet de oorlog te winnen en wordt met roem overladen.
De groothertogin probeert nu zijn hart te winnen, tot groot ongenoegen van
de officiële huwelijkskandidaat, prins Paul. De avances van de groothertogin
blijven zonder gevolg, omdat Fritz al verloofd is met het boerinnetje Wanda.
Gekwetst besluit de groothertogin zich aan te sluiten bij een door Paul,
Pück en Bumm gesmede samenzwering die beoogt Fritz te vermoorden. Dan echter
wordt de groothertogin opnieuw verliefd, dit keer op de knappe diplomaat
Grog. Zij geeft opdracht Fritz niet te doden maar alleen te plagen. Dit
gebeurt: zijn huwelijksnacht met Wanda wordt grondig vergald. Aan het slot
wil de groothertogin zich binden aan Grog, maar die blijkt getrouwd te zijn
en vader van vele kinderen. De groothertogin besluit dan maar met prins Paul
te trouwen, want als je niet kunt krijgen waarvan je houdt, moet je maar
houden van wat je krijgt. Fritz raakt al zijn rangen en titels weer kwijt,
maar dat deert hem niet: als hij zijn Wanda maar heeft. En Bumm en Pück
behouden de macht. |
| Kostumering |
|
Heren: soldaten en hovelingen, dames:
boerinnen en hofdames. |