| Oorspronkelijke titel |
|
Der Zigeunerbaron |
| Nederlandse titel |
|
De zigeunerbaron |
| Componist |
|
Johann Strauss Jr. (1825 - 1899) |
| Tekstdichter |
|
Ignaz Schnitzer (1839 - 1921) |
| Vertaling |
|
Joop C.G. Fransen |
| Genre |
|
Komische opera in drie bedrijven. |
| Première |
|
24 oktober 1885, Theater an der Wien, Wenen. |
| Tijd van handeling |
|
Het stuk speelt in 1742 in het Hongaarse deel
van de Banaat (een groot gebied ten noorden van Belgrado); het derde bedrijf
speelt twee jaar later. |
| Plaats van handeling |
|
- Moerasgebied in de Banaat.
- Bij een vervallen kasteel in dezelfde streek.
- In Wenen.
|
| Belangrijkste rollen |
|
| Graaf Peter Homonay |
tenor of hoge bariton |
| Graaf Ludovico Carnero |
bas-bariton |
| Sándor Barinkay |
tenor |
| Kálmán Zsupán |
bas-bariton |
| Arsena |
sopraan |
| Mirabella |
alt of mezzo-sopraan |
| Ottokar |
tenor |
| Czipra |
mezzo-sopraan |
| Saffi |
sopraan |
|
| Kooraandeel |
|
Veel koor. |
| Orkestbezetting |
|
2 fluit, 2 hobo, 2 klarinet, 2 fagot, 4
hoorn, 2 trompet, 3 trombone, pauken en slagwerk, strijkers. |
| Bijzondere eisen |
|
Een groot
gezelschap is nodig, als men de dubbelkoren in de eerste finale compleet wil
uitvoeren. |
| Partituur en orkestmateriaal |
|
Leverbaar. |
| Moeilijkheidsgraad |
|
Dit is een van
de moeilijkere operettes uit het Weense repertoire. Strauss noemde het werk
een Oper. |
| Duur |
|
Drie bedrijven, totale duur: ongeveer 2½
uur. |
| Muziek |
|
Twee jaar
heeft de componist aan dit stuk gewerkt, en dat is te merken. In nauwe
samenwerking met de librettist heeft Strauss een meesterwerk geschapen, een
hoogtepunt in de Weense operette, schitterend van melodie, harmonie en
orkestratie. Het stuk bevat vrijwel uitsluitend wereldberoemde muziek, zoals
de briljante ouverture, de entree-aria van Barinkay, het zwijnenlied van de
platvloerse Zsupán, de zigeuneraria van Saffi, het duet over de vrije
liefde, de Schatzwalzer en ga zo maar door. |
| Verhaal |
|
Een
sympathieke snaak doet een aanzoek aan de dochter van een Hongaarse
varkensfokker. Maar zij heeft een heimelijke verhouding met een ijdeltuit.
Daarom zegt ze tegen de sympathieke jongeman, dat hij maar moet terugkomen
als hij op zijn minst baron is. Niet lang daarna wordt onze held door een
troep zigeuners uitgeroepen tot wojwode, wat een soort van baron is. Zo had
de jongedame het echter niet bedoeld, want zij vindt zigeuners maar niks,
dus een zigeunerbaron is ook niks. Daarop kiest de jonge held het armste
meisje van het zigeunervolk als bruid.
Het arme meisje blijkt een Turkse prinses te zijn. De held voelt zich haar
niet meer waardig en neemt dienst in het leger.
Alles komt weer goed in het derde bedrijf. |
| Kostumering |
|
Achttiende-eeuws: zigeuners, huzaren, volk. |
